Sinds drie jaar fungeert het algemene gebied in rijkskantoor Rijnstraat 8 als Living Lab. Het is een experimentele werkomgeving waar DGDOO samen met gebruikers van het rijkskantoor onderzoekt hoe hybride werken vorm kan krijgen in de dagelijkse praktijk. Het uitgangspunt is altijd geweest ‘leren door te doen’. Dit betekent experimenteren met werkvormen, evalueren wat werkt en testen van ander meubilair.
In de afgelopen jaren hebben we zes experimenten volledig uitgewerkt, elk met een eigen focus op de thema's gezondheid en vitaliteit, welzijn en sociale cohesie, smart buildings, duurzaamheid en zichtbaarheid.
De 6 experimenten op een rij
1. Buiten Gewoon Werken
Ruim 100 medewerkers inspireerden we om buiten te werken via een modulair, duurzaam object. Ondanks een aantal positieve reacties had dit onvoldoende draagvlak om het experiment voort te zetten.
2. De raambekleding in de centrale hal
Met foto's van de organisaties die in het pand gehuisvest zijn, werden zij zichtbaar en dit verbeterde het werkplezier. Dit experiment is gecontinueerd.

Raambekleding in de centrale hal van Rijnstraat 8
3. Creatieve vergaderzalen
Deze bleken een schot in de roos. Minder behoefte aan externe locaties en positieve beoordelingen van gebruikers als resultaat!

Creatieve vergaderzaal in Rijnstraat 8
4. De aanlandplekken in het vergadergebied
bieden medewerkers de mogelijkheid om voor of na fysieke afspraken de e-mails bij te werken of een telefoontje te plegen. Gebruikers zijn hartstikke tevreden en daarom bleven de aanplandplekken bestaan, met een paar kleine verbeteringen zoals extra elektrapunten en meer privacy voor belcellen door folie.
5. De data-driven optimalisatie van vergaderzaalbezetting
leverde nog te weinig op via onze gebouw- en facilitaire systemen. Daarom konden we het experiment niet voortzetten.
6. Tot slot richten we het bedrijfsrestaurant multifunctioneel
in voor hybride werken, ook buiten lunchtijden. Het bedrijfsrestaurant is ook nu al, naast de bestaande restaurantfunctie, beschikbaar om flexibel en hybride te werken. Met de toevoeging van nieuwe werk- en ontmoetingsplekken met een frisse uitstraling is het restaurant nóg beter geschikt om informeel te overleggen, aan te landen of collega’s te ontmoeten.

Nieuwe werk- en aanlandplekken in het bedrijfsrestaurant van Rijnstraat 8
De lessen en de volgende stap
De evaluaties laten zien dat nieuwe werkvormen niet vanzelf landen. Ze vragen om co-creatie met gebruikers, duidelijke communicatie en soms kleine aanpassingen om gewenst gedrag te stimuleren. Wat werkt voor de één, past niet automatisch bij een ander. Ook blijkt dat praktische zaken, zoals reserveerbaarheid en bewegwijzering vaak net zo belangrijk zijn als bijvoorbeeld ander meubilair of concepten.
Met zes afgeronde experimenten heeft Rijnstraat 8 haar rol als één van de vier Living Lab-locaties van de Rijksoverheid waargemaakt. Rijnstraat 8 heeft bewezen dat een werkomgeving zich samen met haar gebruikers ontwikkelt, en dat ruimte voor experimenteren essentieel is om hybride werken te laten slagen.
Wat is Living Lab R8?
De DGDOO heeft vier locaties aangewezen als living lab voor hybride werken. Op deze locaties experimenteren we in samenspraak met de bewoners met werkvormen die als doel hebben het hybride werken en vergaderen (beter) te faciliteren. De thema’s zijn:
- Gezondheid en vitaliteit
- Welzijn en sociale cohesie
- Smart buildings
- Duurzaamheid
- Zichtbaarheid en identiteit
De experimenten zijn van tijdelijke aard. Natuurlijk evalueren we de ervaringen. Experimenten met een positieve evaluatie kunnen we (mogelijk) ook op andere locaties binnen de Rijksoverheid toepassen.